Формирање PDF Печати Е-пошта
Напишано од Александар Шулевски   
Петок, 17 Април 2009 16:09
     Постапката е иста како и при полирањето, но движењата се различни. Движењето е како буквата W, при што работ на огледалото излегува за 1/3 надвор од рабовите на алатот.
 

 
Слика 7. Основно движење при фигурирање (патеката на центарот на огледалото врз алатот)
 
     Во текот на фигурирањето, се врши контрола на степенот на параболизација. Во почетокот, може да се користи Рончи тестот, за кој е потребна провидна фолија на која се нанесени тенки линии (околу 100 на 1 mm). Фолијата може да се изработи со печатење. Од извор кој е блиску до оптичката оска на огледалото се пушта светлина од точкаст извор кон огледалото, и рефлектираната светлина се набљудува низ фолијата. Формата на линиите кажува се за површината на огледалото. Постојат повеќе програми кои се напишани специјално за да помогнат во интерпретација на линиите. За конечна контрола на површината се користи Фукоовиот тест. Ова е најпрецизниот тест кој воопшто може да се изведе во аматерски услови, и мери отстапувања од идеалната форма кои се споредливи со дел од брановата должина на светлината. За да го тестираме огледалото со фукоовиот тест, мора да направиме сопствена апаратура за тестирање. За таа цел, се прави носач за огледалото (на пример од иверица). Важно е огледалото да може лесно да се поставува и отстранува од носачот, како и да може оптичката оска на огледалото да се нагодува да биде хоризонтална. Огледалото мора да биде фиксирано на носачот, во спротивно може да падне и да се оштети, а можеби и уништи во текот на тестирањето. Вториот дел од апаратурата го носи изворот на светлина кој мора да биде поставен на оптичката оска на огледалото. Како извор на светлина може да се користи LED диода чија што светлина ја пропушаме низ парче од метална фолија на која е направено мало дупче со врв на игла. Ова симулира точкаст извор на светлина. На работ на структурата која што ја носи диодата треба да има можност да прицврстиме парче фолија со нанесени линии (за тестот на Рончи), или жилет (фукоов тест). Платформата која ја носи диодата треба да биде подвижна трансверзално (нормално на оптичката оска на огледалото) и лонгитудинално (долж оптичката оска). Поместувањето вдолж оптичката оска треба да се мери со голема точност. За ова може да адаптираме микрометар, или поместувањето да го вршиме со помош на завртка (за метал), па прецизно да го мериме аголот на завртување кој ќе го претвориме во линеарно поместување ако го знаеме чекорот на навојот на завртката.
 

Слика 8. Поставка за изведување на тестовите на Рончи и Фуко
 
     Го поставуваме огледалото на држачот, а наспроти него на неговата оптичка оска го поставуваме делот кој го содржи изворот на светлина. Овој дел го поместуваме долж оптичката оска, а во исто време набљудуваме при што окото треба да го држиме блиску до крајот на жилетот. Тестот се прави во замрачена просторија. Кога изворот на светлина ќе се најде во центарот на кривината на огледалото (ова растојание е двапати поголемо од фокусното растојание на огледалото), ликот на изворот се формира исто така во центарот на кривината. Во тој момент, ја гледаме целата површина на огледалото осветлена. Ако ја поставиме фолијата за тестот на Рончи пред окото, ќе видиме дека на површината се видливи паралелни прави линии. Нивната форма и начинот на кој таа се менува кога апаратурата споро ја придвижуваме кон и од огледалото, кажува се за формата на површината на огледалото. Кај сферно огледало, линиите во центарот на кривината се прави и паралелни. Постојат многубројни софтверски пакети кои помагаат во интерпретацијата на разните форми. Важно е и да се внимава на т.н. TDE (Turned Down Edge – спуштен раб). Ова се појавува ако површината на работ на огледалото отстапува од сфера или парабола во смисол дека самиот раб стрмно се отстапува од предната површина, и е сериозен дефект. Негова корекција се врши со измена на движењето при фигурирањето. Како што се приближуваме кон параболична форма, формите на тестот на Рончи постојано се менуваат и според нив судиме за напредокот. Не треба да се претера со фигурирање, затоа што може да добиеме елиптична површина; нејзина корекција се прави со враќање на движење како при брусењето (1/3 потез).
 
 
Слика 9. Изглед на линиите на површината на огледалото при изведување на Ronchi тестот за параболично огледало со TDE
 
     Во тестот на фуко, повратниот сноп на светллина го пресекуваме со жилетот кој игра улога на остар раб. Тој се движи на пример од лево на десно, и притоа се можни неколку сценарија. Ако огледалото е сферно, и пресекуваме точно во центарот на кривината, целата површина на огледалото ќе се замрачи во исто време. Ако се поместиме кон или од огледалото и пресекуваме, тогаш се забележува сенка која оди од работ кон центарот и го прекрива огледалото. Во зависност од која страна во однос на центарот на закривеност го пресекуваме конусот на светлина, сенката ќе настапува од лево или од десно на површината на огледалото. Сега доаѓаме до интересниот дел. Нашата цел е да го доведеме огледалото до параболичен пресек. Параболата нема да ја фокусира светлината од извор на светлина кој е во “центарот” на кривината пак во центарот. Всушност, во овие услови, параболично огледало има фокуси кои лежат на отсечка. Како што пресекуваме со жилетот преку снопот на светлина (окото е секогаш блиску до работ), гледаме сенка, но сега таа нема прав раб, туку има форма на срп, а кога краевите ќе стигнат до половината иа огледалото, друга помала сенка се појавува на другата половина на огледалото. Ова е така, затоа што пресекуваме и замрачуваме зони од површината.
 
 
Слика 10. Форми на сенката што се гледа на огледалото при тестирање со фукоовиот тест за различни пресеци на површината
 
     Толкувањето на сенките и мерењето најчесто се прави со помош на софтвер. Најпрво изработуваме маска од картон или фолија на која означуваме со погодни отвори или јазичиња определени зони (зоните изразени во проценти од дијаметарот на огледалото или во милиметри ги внесуваме во софтверот). Потоа маската ја поставуваме врз огледалото и започнуваме со тестот. Ја замрачуваме првата зона, па се поместуваме накај огледалото (ова поместување е важно прецизно да се измери– со точност од 0.01mm) и ја затемнуваме наредната зона, и така за сите зони. Добиените вредности ги внесуваме во софтверот, и тој ја исцртува идеалната параболична површина, и нашата измерена.
 
 
Слика 11. Маска и затемнета трета зона при зонално тестирање на огледалото со фукоовиот тест
 
     Ако има несогласувања, продолжуваме со фигурирањето и контролите се додека не достигнеме прифатлива параболизација, што ни е предочена од софтверот. Идеална парабола е многу тешко, ако не и невозможно да се реализира. Авторот изработи и посебен софтвер во програмскиот пакет MATLAB за оваа цел кој може да се добие бесплатно. За комплетност, ќе ја наведеме формулата според која се пресметува растојанието помеѓу позициите на жилетот кога тој ги затемнува поодделните зони мерено од растојанието за кое е затемнета централната зона:
 

 
каде r е радиусот на соодветната зона на површината на огледалото, а R е радиусот на закривеност на сферното огледало (пред фигурирањето).
Последно освежено на Петок, 17 Април 2009 16:28